Hoeveel mensen sterven aan Corona

Hoeveel mensen sterven aan Corona?

Het aantal doden neemt toe. Maar zijn er echt meer doden dan normaal? Velen beweren: van niet. Wat de gegevens echt laten zien – en wat niet.

https://www.coronatest-almere.nl/
https://www.coronatest-assen.nl/
https://www.coronatest-breda.nl/
https://www.coronatest-drachten.nl/
https://www.coronatest-goes.nl/
https://www.coronatest-hardenberg.nl/
https://www.coronatest-leiden.nl/
https://www.coronatest-oosterhout.nl/
https://www.coronatest-tilburg.nl/
https://www.coronatest-zaandam.nl/
https://coronatest-heerlen.com/
https://coronatest-apeldoorn.com/

https://coronatest-dordrecht.com/
https://coronatest-enschede.com/
https://coronatest-hengelo.com/
https://coronatest-rotterdam.com/
https://coronatest-zwolle.com/

Dit is waar het over gaat:

Het aantal doden is een punt van discussie

Het Robert Koch Instituut (RKI) publiceert dagelijks rapporten over hoeveel Covid 19-patiënten er overleden zijn en houdt zo continu het aantal zogenaamde “coronadoden” bij.

Het is nog niet duidelijk of al deze Covid 19-patiënten daadwerkelijk ‘aan’ of zelfs maar ‘met’ het virus zijn overleden. Volgens het RKI was ongeveer 85 procent van alle overledenen in Duitsland ouder dan 70 jaar. De overgrote meerderheid van hen leed aan een of meer eerdere ziekten. Bovendien komt ongeveer de helft uit bejaardentehuizen, blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Bremen. Zouden deze mensen zijn gestorven zonder Covid-19? Of was de werkelijke doodsoorzaak een beroerte of een hersenbloeding en ondersteunden de virussen in de keel de situatie alleen maar? 

Er zijn aanwijzingen dat de leeftijd van de geïnfecteerde invloed heeft op het aandeel ‘coronadoden’. Zo is het aantal positieve coronatesten in Duitsland sinds half juni weer verdubbeld zonder dat het aantal sterfgevallen als gevolg van corona significant is toegenomen. Het RKI vermoedt dat dit vooral te wijten kan zijn aan het feit dat recentelijk jongere mensen zijn getroffen, waarvan relatief weinig ernstig ziek worden of overlijden.

Meer doden door Corona?

Of er echter meer mensen sterven dan normaal als gevolg van het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2, is zeer controversieel. Er zijn immers ook de afgelopen jaren grote fluctuaties in het aantal griepdoden. In sommige gevallen schatte de RKI het aantal doden als gevolg van seizoensinfluenza-infecties op maximaal 25.000. Hiervoor wordt de oversterfte-berekening gebruikt, waar we later op terugkomen.

Zie je de effecten van het coronavirus in de cijfers over oversterfte – of blijven de cijfers uiteindelijk ongeveer op het niveau van de typische griep? Een blik op de gegevens.

Daarom moeten we erover praten:

De oversterfte geeft een indicatie van de ernst van een pandemie

Hoeveel mensen er overlijden na een infectie hangt af van de verspreiding van de ziekte, de toestand van de besmette mensen, de testcapaciteiten en testcriteria – en uiteindelijk ook de interpretatie van de gegevens.

Het is belangrijk om te weten hoeveel mensen er overlijden na besmetting. Op basis van deze cijfers kunnen experts het gevaar van een virus realistisch inschatten. Dit is de enige manier om evenredige politieke beslissingen te nemen. Aan het begin van de epidemie haalden veel critici de statistieken over oversterfte aan, die voor Europese landen centraal kunnen worden vergeleken in het European Mortality Monitoring Project (EuroMomo).

Overmatige sterfte

De oversterfte (“oversterfte”) is een indicator van de ernst van een infectie. Het beschrijft het aantal sterfgevallen dat boven een historisch gemiddelde ligt. De gemiddelde sterfgevallen per dag worden berekend over meerdere afgelopen jaren. Als er bijvoorbeeld bijzonder veel mensen overlijden tijdens een gewelddadig griepseizoen of als gevolg van rampen of oorlogen, is dat daar te zien.

De extra sterfgevallen worden vervolgens toegewezen aan specifieke gebeurtenissen, maar in de winter worden ze toegeschreven aan seizoen griep. In feite werden voor het griepseizoen 2017/2018 slechts 1674 griepdoden daadwerkelijk geregistreerd in het laboratorium. Het vermoedelijke aantal sterfgevallen door griep overschrijdt deze waarde 15 keer.

Deze regelmatige evaluaties van oversterfte laten zien wanneer een griepseizoen bijzonder ernstig was, rond 2017/2018, toen het verantwoordelijk was voor tot 25.000 doden in Duitsland. De aanpak kan ook worden toegepast op de coronapandemie om te begrijpen hoe gevaarlijk het virus is.

De oversterfte neemt toe op corona-hotspots

Sinds half maart is het aantal doden in veel landen gelijktijdig gestegen, blijkt uit cijfers van de EuroMomo-database en het Federal Statistical Office. Het platform toont het totale aantal doden in Europese landen en zelfs voor individuele regio’s of steden per week, de cijfers worden daar niet voor heel Duitsland getoond, alleen voor Berlijn en Hessen.

Uit de gegevens blijkt dat de oversterfte in de landen die bijzonder door het coronavirus zijn getroffen, de pieken van de sterke griepgolven aanzienlijk heeft overschreden – bijvoorbeeld in Engeland, Frankrijk, België, Spanje en Italië, maar ook in Zweden en Zwitserland. Gegevens uit de Human Mortality Database bevestigen dit. In de database worden sterftegegevens uit verschillende landen verzameld.

Veel Covid-sterfgevallen werden waarschijnlijk niet eens als zodanig geregistreerd
Onderzoekers denken dat het virus veel meer mensen heeft besmet en dat ze zijn overleden zonder bewijs van het coronavirus.

In Noord-Italië waren er bijvoorbeeld berichten dat er niet meer voldoende ambulances waren om mensen met kortademigheid naar het ziekenhuis te brengen. Ze stierven toen thuis zonder te worden getest.

De RKI gaat er ook vanuit dat er veel meer Covid-sterfgevallen zijn, die echter niet als zodanig worden herkend.

En: er zijn ook tegengestelde effecten. In Berlijn, Noordrijn-Westfalen en Sleeswijk-Holstein vielen aan het begin van de pandemie zelfs nog minder doden dan gebruikelijk. Deskundigen vermoeden dat er minder mensen zijn omgekomen bij verkeersongevallen, moorden en geweldsmisdrijven als gevolg van beperkingen op het openbare leven. Bovendien hadden beperkingen op het gebied van contact en hygiënemaatregelen het aantal infecties met andere infectieziekten zoals griep kunnen verminderen.

De factor stad / platteland
Als je de gegevens over oversterfte in stad en platteland vergelijkt, zijn er grote verschillen. Omdat Italië of Spanje niet even zwaar werden getroffen, is het vooral duidelijk dat steden als Madrid of New York soms 1,5 of 3 keer de gebruikelijke sterfgevallen hebben. In Madrid was de oversterfte drie keer zo hoog als in de rest van Spanje.

In grotere steden zijn er meer mensen in krappe ruimtes, bijvoorbeeld in metro’s of winkels, het leven speelt zich af in kleinere appartementen.

De verschillen tussen steden en buurten, maar ook tussen landen, suggereren ook dat de geschiedenis van de uitbraak, acties en medische zorg allemaal een enorme impact hebben op het aantal mensen dat bij een epidemie omkomt. Deze differentiatie is vooral belangrijk om de juiste conclusies te trekken en de exacte oorzaken op te sporen.

En nu?

Alleen meer en betere gegevens zullen helpen

Volgens de RKI duidt het bovengemiddelde aantal sterfgevallen in Duitsland op oversterfte in verband met de Covid 19-pandemie. “Een blik op het aantal doden suggereert dat hun tijdelijke toename verband hield met de pandemie, dus een corona-effect is duidelijk”, schrijft het Federaal Bureau voor de Statistiek in een rapport. Met name de gegevens uit Beieren en Baden-Württemberg zouden een indicatie kunnen zijn dat het coronavirus tot meer doden heeft geleid dan eerder bekend, zegt de epidemioloog Max Geraedts. 

Deskundigen gaan er echter vanuit dat het momenteel bevestigde aantal sterfgevallen “door” Covid-19 zeer waarschijnlijk zal verschillen van het werkelijke aantal. Met de grensoverschrijdende tendensen in oversterfte lijkt het duidelijk te zijn: het coronavirus werd waarschijnlijk niet overschat, maar onderschat. 

Voor de toekomst geldt het volgende: Overheid en zorg moeten blijven werken aan verbetering van onzekerheden en meetfouten. Dit vereist gerichte onderzoeken en een groter aantal tests en autopsies. Alleen dan kunnen de juiste conclusies worden getrokken en zinvolle maatregelen worden genomen.